....Só MAAK MENS !

Feb 2010


 

1

Pienk Yslollies

 

Aarbei-tert

4

Hartedief koekies

 

Plagiaat

8

Koffie soentjies

 

Als oor Eiervrug en resepte

13

Geen-knie-oornag brood resep

 

Soetpatats

 

Dadel en soetpatat koek

14

Kumara / patat resepte

 

Valentynsdag  resepte : Mieliebrood

 

Rolbrood-wiele

 

Malva poeding/ Jan Ellis poeding/ Bruin Familie poeding!

16

Brood en botter nagereg

 

Esmé en Jan : Terugblik

17

Simba skyfies koekies

22

Sommer net

27

Kluitjies op 'n potjie

 

Hoe om 20 kg in 1 week te verloor!

2010

FEBRUARIE 

 

As vandag die eerste dag van jou nuwe lewe was, waarmee sou jy begin? 

 

27 FEBRUARIE

Marie en haar vriendin Leoni, het vir ons die volgende insetsel ingestuur!

GEEN addisionele kommentaar van my kant af nie! 

...jul kan egter ook gerus by my NUWE kollega JAN, onder die skakel:  JAN VERSLANK , wat meer oor al hierdie dinge weet, gaan inloer!

Meeste GESONDHEIDS en LEEFSTYL vrae gaan ek van nou af na hom en sy vrou Jua aanstuur, so stuur steeds jul navrae dit sal beslis beantwoord word...en vir enigiets anders..!

SO MAAK MENS is hier vir JOU! 

HOE OM 20KG IN EEN WEEK TE VERLOOR!

Maandag:

Ontbyt: Halwe koppie flou tee

Middag: Halwe pruimedantpit

Aand: 1 Mossieboud (oondgebak)

Dinsdag:

Ontbyt: Gekapte krummels van een roosterbrood

Middag: 1 doughnut gaatjie (sonder suiker)

Aand: Lees 'n resep vir gebraaide kalkoen deur

Woensdag:

Ontbyt: 1 duifeier (gekook)

Middag: 6 papawersaadjies

Aand: Bye knieë in asyn gemarineer

Donderdag:

Ontbyt: 10 tamatiepitte

Middag: 1 nawel van 'n lemoen

Aand: 3 aartappel-ogies

Vrydag:

Ontbyt: 2 kreefvoelers (suig net)

Middag: 1 gekookte skoenlapperlewer

Aand: Sopaftreksel van 'n jellievisbeen

Saterdag:

Ontbyt: 4 gekapte piesangpitte

Middag: 1 goudvisvin (liggies gekook)

Aand: Geroosterde muggieboud

 

Sondag:

Ontbyt: Ingelegde suikerbekkietong

Middag: Prima-rib van 'n paddavis

Aand: Geroosterde springkaanboud  

 

  VOILA!!

...En Februarie lê sowaar op sy rug!  

 

22 FEBRUARIE

Dit is weer Maandag!  BLOU Maandag - vir party, maar nie vir my!

My Maandag begin met die dag wat son-baan-geel oor Karookoppe en tussen appelkoosbome breek. In gelid staan die boord bome met stamme helfte in die vroeë son, en helfte nog in laasnag se naweek koelte.

Volstruise wei soos reuse hoenders pik -pik op die lusern landjie terwyl wit en bruin gevlekte ganse, verontwaardig keel opsit as die groot langbeen familie te naby verby trap.

My Maandag oggend begin met tortels wat roep en tarentale wat mekaar jaag op 'n vars omgeploegde  vars sooi land.

My Maandag begin met 'n jong baster siamese plaaskat wat op my bed spring en welbehaaglik rek en strek en spin dat jy haar tot in die gang kan hoor!

Dan staan ek op, skryf in my Oggend-Joernaal : "Dag-Begindt" en lees daarna my dagstuk uit Izak de Villiers se:  "In die Teenwoordigheid van God".

BLOU Maandag? Nee, niks is blou aan my kant nie, en ek hoop dat jul dae ook nie blou begin nie, maar in volkleur!

Gister was POTJIEKOS  dag by ons...en al het ek nie die potjie gemaak nie...MOES ek soos altyd mos inmeng!

Skuins voor opskeptyd het ek gou die platboom gietyster pot se deksel gelig, en die volgende kluitjies lepelsvol, met 'n effense spasie tussen elk, bo-op in die pot geskep! 

My Kluitjies:

Klits 2 eiers goed in 'n bak. Gooi daarby 3 Etl gesmelte margarien en 3/4 kp melk. Klits weer. voeg nou 2 kp bruismeel by, Aromat, swart peper na smaak, en meng tot 'n gladde stywe drup-deeg. Skep lepelsvol bo oor vleis.

Jy kan dit ook gebruik op soet groentes  wat geneig is om bietjie water te trek, soos sommige vroeë pampoene, erte, of vir nagereg oor stowe vrugte...soos Ouvrou-onner-die-kombers!..

Plaas pot terug op stoof / kole of soos ek in oond met 'n digsluitende deksel, en moenie loer tussen in nie! Laat ongesteurd vir sowat 20 minute  terwyl jy jou slaaitjie maak en teen opskep tyd is dit heerlik!

Dan hoef jy ook geen rys of ander stysel te bedien nie.

Ek maak dit soms sommer in 'n  konfyt bottel aan wat dig seël, en neem dit saam as ons gaan piekniek hou of visvang, wanneer ons dan daar 'n potjie maak is dit gereed vir net  bo-oor skep en na 'n rukkie : Voila!!

Heerlike potjie met 'n kluitjie bo laag!

Jy kan dit selfs as "drop-scones" op 'n gesmeerde bakplaat of in 'n kolwyntjie pan bak as jy haastig lus raak vir so iets!

Ek rasper dan net nog 'n koppie kaas ook by die beslag en bak dit dan!

 

   'n Wonderlike kleurvolle week bid ek jul toe!

    Wees vandag vrolik, maar lyk ook vrolik,

    in die wete dat God by jou is!

    Ps. 145 : 18 

(Foto van pot op vuur: Helena Kruger.) 

17 FEBRUARIE

 Liewe Lesers!

Soos  Esmé van destyds, wil ek ook sê, Liewe Vriendinne en luistermaats! (Leesmaats!)

Skuins voor 40, (Ja, ons bly immer 40 nê!) en na 'n grusame ongeluk, het ek ook die “bevryding” ontdek en ontvang wat ons jonger dames nog nie ken nie!

My ongeluk het my,

nek-gebreek, rug-gebreek, loop-loos gelaat.

Met die wonderlike wonderwerkende Genáde van my Hemelse Vader, kon ek herstel, kan ek vandag huppel, loop, draf, en klim en klouter ek daagliks in die Karoo koppe rond!

Ek kon toe weer besef, dat ek nie hier op hierdie aardse is, vir die plesier/ aanvaarding/ goedkeuring... van iemand anders - 'n mens - nie, maar nét vir God s'n.

En ek kan die plesier... net wees, in my dankbaarheid oor my eie liggaam,

SOOS dit IS.

Soos dit lyk.

Soos dit werk.

En die bevryding daarin, is die wete, dat wanneer jy hierdie enkel liggaam wat aan jou toebedeel is, oppas en versorg, dit aanvaar en geniet, dit al is wat daaroor tel.

NIEMAND het die reg / keuse om iets daaroor te sê, of daarmee te doen nie.

As  hy / sy,  nie daarvan hou, soos jy daarvan hou nie, dit nie in liefde ook aanvaar NES DIT IS nie,  is dit sy / haar probleem!

As hy / sy,  nie mal is daaroor soos wat dit IS nie, en jou nie liefhet soos JY is nie, wel , om Scarlet O’Hara aan te haal :

Frankly my Dear,  I,  don’t give a damn!”   

Gaan vier jou lyf, en vryf dit in met welriekende olie en weet, dis joune, jou geskenk van Bo!

Liefde!

R.

16 FEBRUARIE

En so terwyl ek na die welbehaaglike reën op die dak luister, régte Drakensberg reën in die Bo -Karoo, luister ek ook nostalgies na Esmé en Jan se laaste uitsending.

Seg Jan, dat mens nooit rigtingloos moet wees nie! Nee, vir die langtermyn moet mens beplan, en vir die kort termyn is doelgerigte roetine en planmatigheid belangrik!  

Hy sê mens moet betrokke raak by  mense in nood om jou, en Ja, seg Esmé, welsynswerk begin tuis!

Toe kla hul bietjie oor die ekonomiese toestande (Wat het verander? !) - wat hulle van die gereelde program van die lug afgedruk het,  en laat oorskuif het na die destydse "Vroue-Rubriek"

en vertel die grappie van die seuntjie wat die pos bring en sê dit was so vinnig, die seël is nog nie eers droog nie!

Ja, Lag Esmé, dit sal mens seker "kits-aflewering" noem! Wonder wat sou hul oor onse epos vandag sê? 

Toe lees ek hierdie terugblik van Ettienne Brunsdon raak : 

“...Dis nou presies vier-uur op Springbok-Radio en tyd vir ... So, maak Mens. Ja, hier is die twee ou radio-vriende weer met inligting, musiek, ‘n resep, en sommer van alles en nog wat. So, maak Mens.“

En dan het Esmé en haar man, Jan, voortgegaan met hulle program (wat ek dink net vyftien minute lank geduur het.) En elke middag, tydens die verloop van die progam het hulle ‘n resep met die luisteraars gedeel. Wat ek nooit sal vergeet nie, is dat elke (en ek bedoel ELKE) reël van die resep herhaal is sodat luisteraars dit maklik kon neerskrywe. (Daai dae was daar natuurlik nog ’n Internet waar mens sommer gou die resep kon gaan aflaai en print nie.) So die verloop van die resep was dus iets as volg:

Esmé: “Vandag gaan ons Mev. Soekie de Swardt van Sasolburg se heerlike handtertjies maak. Ons hoop julle het die skryfgoed gereed, want hier gaan ons. So, maak Mens.“

Esmé: “Bestanddele: “
Jan: “Bestanddele: “

Esmé: “1 koppe meel“
Jan: “1 koppie meel“

Esmé: “1 pond botter“
Jan: “1 pond botter“

Esmé: “1 koppie suiker“
Jan: “1 koppie suiker“

Esmé: “1 blik kondensmelk“
Jan: “1 blik kondensmelk“

Esmé: “1 knippie sout“
Jan: “1 knippie sout. “

Jan: “So maak mens: “
Esmé: “So maak mens: “

Esmé: “Room die botter, meel en suiker saam“
Jan: “Room die botter, meel en suiker saam“

Esmé: “Voeg die blik kondensmelk by“
Jan: “Voeg die blik kondensmelk by“

Esmé: “Klits die eier tot romerig“
Jan: “Klits die eier tot romerig“

Esmé: “Vou geklitste eier by die meel-mengsel“
Jan: “Vou geklitste eier by die meel-mengsel“

Esmé: “Bak in gesmeerde bak teen 108 grade tot goud-bruin“
Jan: “Bak in gesmeerde bak teen 108 grade tot goud-bruin“

En so het dit middag na middag aangegaan. Ek het altyd gewens dat Jan eendag in ‘n swartgallige bui moet wees en iets aan die resep sou verander. Soos:

Esmé: “Vou geklitste eier by die meel-mengsel“"
Jan: “Bliksem die geklitste eier in by die meel-mengsel en skop die hond onder sy gat as hy onder jou voete is.“

Maar dit het nooit gebeur nie. Esmé en Jan was helemal te ordentlik.

Heeltemal te vinnig was die radio-tyd om, dit was kwart-oor vier en dan moes ons kinders buite gaan speel totdat dit tyd was vir Pa-G om huistoe kom. En nog vinniger was dit die einde van die skoolvakansie en was daar nie meer die luxury van Springbok radio se soapies en "So, maak Mens" nie. Ons het daai eerste week na die vakansies gehaat! Want Ma-E het haar werk so beplan dat sy steeds haar radio-soapies kon luister, maar ons moes kamer toe gaan om te gaan leer.  Dit was goeie ou dae daardie. Daar was nie issues nie en die stress van die lewe van ’n volwassene was nog nie deel van ons bestaan nie.

Die Springbok-radio stories, Esmé en Jan se „So Maak Mens“ en al die ander lekkerte van kindwees het agterweë geraak toe Springbok radio toentertyd (ek dink in 1985) van die lug af is. En ons het grootgeword. TV het die plek van die radio kom ingeneem en die dae van kind-wees is vir altyd verby. M-Net se Egoli en SABC-2 se Sewende-laan het Die Geheim van Nantes en die Wild-temmer ingeneem en die lewe kan nooit weer dieselfde wees nie. 

http://xonixza.blogspot.com/2009/05/so-maak-mens.html 

Groete tot volgende keer!

Oeps!! Amper vergeet ek die Resep van die dag!

SIMBA-SKYFIE-KOEKIES,

(soos ge-inspireer deur Nancy se Kombuis!)

 

Room 1 kp bruinsuiker, 1/2 kp olie en 1 groot eier.

Roer daarna daarby : 1 kp meel en 1/2 tl vanilla.

Voeg laastens by : 1/2 kp fyn gebreekte SIMBA SKYFIES ( Fritos / Dorito's en Pringles werk ook, maar kaaskrulle en NikNaks, aikôna!)

sowel as 1/2 kp fyn neute.

Meng goed.

Drup nou teelepels vol op 'n ONGESMEERDE bakplaat, en bak sowat 10 minute tot goudbruin! 180ºC ! 

Voila!! 

  

 

 
 
 
 
 
 
 
14 FEBRUARIE  2010 
 
 
 Vir VALENSTYNSDAG,  hoop ek dat nie een van jul pragtige Leseresse hoef te kook nie!

Helaas! As julle mekaar egter wil bederf met saam tuis kuier en  tuisgemaakte kos...

Manne maak 'n vuurtjie, braai 'n vleisie en dames, maak hierdie maklike disse daarmee saam!

 Ek sê Dankie aan Marilet Swanepoel , vir haar heerlike  

  “SWEET & SPICY-NOEDEL”  resep!

  500 g noedels
  1 greenpeper (blokkies)
  1 blik gedreineerde appelkooshalwes in blokkies gesny
  “Sweet & Spicy” sous van Knorr
  { Berei noedels volgens aanwysings op pak
  { Meng greenpeper, appelkoos stukkies en sous by noedels

Eet warm of koud, as slaai of bykos.

Marilet het ook die volgende  lekker broodjies as bykos vir die braai:

MIELIE~BROODJIE

500 g bruismeel
5 ml sout
1 blik (410 g) blik ingedampte melk
1 blik (410 g) blik roomsoort mielies

{ Voorverhit oond tot 180°
{ Sif bruismeel en sout saam
{ Voeg ingedampte melk en mielies by en meng goed
{ Skep in gesmeerde broodpan en bak +/- 60 minute of tot gaar

 OF, Maak haar:  ROL~BROODJIE

¾ pak deeg (bevrore deeg)
1 blikkie tamatie puree
250 g spekvleis
1 ui
375 ml gerasperde cheddarkaas

{ Voorverhit oond tot 200°
{ Rol deeg uit
{ Smeer tamatie puree oor deeg
{ Braai spek en ui en smeer oor
{ Sprinkel kaas oor
{ Rol deeg in lengte op soos swiss rol
{ Plaas in gesmeerde broodpannetjie en laat rys eers bietjie voor bak
{ Bak half +/- 30 minute


Jul kan ook enige ander vulsel soos verkies gebruik.

Vir iets SOETS : My vriendin Minnie, kook patats of pampoen, gebruik dit as vulsel, strooi kaneel oor en bak dit.

Dan maak sy DIESELFDE sousie as vir die nagereg hierna, en gooi dit bo-oor sodra dit uit die oond kom!! Heerlik!

Sit hierby nog 'n heerlike vars mengelslaai ,

en wat meer kan jul vra as

 kerse, 'n wyntjie, mooi musiek,  en 'n pragtige aand...

 Om die aand mee af te sluit, moenie die ou staatmakers vergeet nie,

maak een van hierdie maklike nageregte, wat werklik algemene kennis is!  

Bedien dit saam met vla of vanilla roomys.

 

 

 

(Foto: Geleen by Helena Kruger. Baie dankie, dis pragtig Helena! So moet dit mos lyk!)  

  TRADISIONELE MALVA POEDING  / FAMILIE POEDING / JAN ELLIS POEDING


1 koppie koekmeel

1 teelepel koeksoda
1 eetlepel appelkooskonfyt

1 eetlepel botter
1 koppie melk

1 eier
1 koppie suiker

½ teelepel sout

Room botter, suiker en eier. Los koeksoda in melk op.

Voeg melk en koeksoda by eier en roer konfyt by.

Meng alles. Bak ± 20 minute by 180ºC.

Stroop:
1 koppie room  / Ideal melk

½ koppie botter
½ koppie suiker

½ koppie kookwater

Kook alles saam en gooi oor poeding as dit uit die oond uit kom..

BROOD EN BOTTERPOEDING:

4 koppies broodkrummels / 'n paar snye korsielose witbrood, in driehoekies gesny ,  
4 eiers, wit en geel geskei,    2 eetlepels botter
appelkooskonfyt ,    1 koppie suiker
1 teelepel kaneel,    ½ teelepel sout
4 eetlepels suiker,    4 koppies melk,   en 1 kp korente OF appelstukke.

Klits die geel van eiers en voeg suiker, melk, sout en kaneel by.

Gooi melkmengsel oor brood in ‘n gesmeerde vuurvaste bakskottel. Sit klein blokkies botter bo-op.

Bak in ‘n matige oond (180C) tot ligbruin. Haal uit.

Smeer appelkooskonfyt liggies bo-op.

Klop die wit van eiers styf met 4 eetlepels suiker en smeer oor die konfyt.

Bak dit weer in ‘n matige oond tot die skuim bo-op goudbruin is.

Bedien warm.

 

    Ouers, Wees lief vir mekaar,

   dit is die grootste geskenk wat jul vir jul kinders kan gee.

 

13 Februarie

'n Leseres : Suna Stirk het al die pad via Nieuw Zeeland , “ there down under” vir ons hierdie  heerlike brokkie inligting en wonderlike PATAT resepte gestuur,

ek deel dit baie graag met julle met haar medewete en goedkeuring!

Sy skryf:

Retha, dis 'n groot plesier as jy die resepte wil gebruik.  Ek het dit van my niggie gekry.

Nie 'n vreeslike storie verbonde aan die resepte nie,maar ek vertel so 'n bietjie oor wat hulle die patat hier in Nieu Seeland noem en hoe hulle hom gebruik. 

Hier noem hulle die patat,  “Kumara of Kumera”. 

Die Kiwi's is lief om hom of in die oond te rooster met 'n bietjie olyfolie of te "mash" soos aartappels.   
Die patat (kumara) het 'n lang geskiedenis hier in Nieu Seeland. 

Hulle is hiernatoe gebring deur die Maori's wat hier kom bly het meer as 'n 1000 jaar gelede. 

Hulle het hom wyd gekweek hier in die semi-tropiese gebied ver noord van Auckland.  

Die Maori's het goeie tegnieke gebruik om die kumara te kultiveer en het die ideale klimaat gebruik en die goggas en wurms in toom gehou

met mak swartoog-seemeeue.  Wurms kon so 'n oes oornag vernietig!

Hulle het verskillende variëteite geplant maar in vergelyking met die soorte wat ons vandag eet was hulle baie klein.

Omtrent so groot soos 'n persoon se vinger.

Die kumera wat ons vandag eet kom van die groter Amerikaanse variant wat soos druiwe op 'n rankplant groei. 

Die het hier geland in die vroeë 1850's en is gou deur die Maori's aangeneem omdat hulle groter en lekkerder was. 

Oor tyd is 'n rooi patat ontwikkel wat hulle Owairaka Red noem.  (Uitgespreek O-wa-i-raka)

Die rooi variëteit lyk maar soos die gewone rooi patat wat ons ook in Suid Afrika kry.

In Suid Afrika word daar maar meestal na die soetpatat verwys so ook in ander lande. 

(Met die rooi-pers en lig-geel-wit-room-kleur skilletjies) Hier in Nieu Seeland kom hulle in rooi, goud of oranje variëteite voor. 

Elkeen met sy eie besondere kleur en smaak.  Hulle word maar meestal in die "Northland" noord van Auckland gekweek.

Daar het jy dit, so 'n bietjie soetpatatgeskiedenis!

Soetpatatresep

3 groot patats (geskil en in dik skywe gesny)
3 eetlepels botter
½ koppie suiker
½ koppie melk
½ koppie water
½ teelepel sout
½ teelepel koeksoda
2 teelepels suurlemoensap

1. Roerbraai botter en suiker tot karamel. Voeg melk, water, sout, kremetart en suurlemoensap by (roer deur en oppas dat die mengsel nie oorkook nie).
2. Sit skywe patats in die sous en sit die deksel van die kastrol op.  Draai plaat laag en laat patats kook tot sag, maar steeds souserig.

Bedien saam met kerrievleis of hoender en natuurlik saam met snoek.


 

 

Dadel- en Patat- (Kumara) koek

 

(...En haar niggie het dit hieronder gekry, het ek met die woorde "Kumara and date recipes" met "Google" vasgestel!

http://www.deltakumara.co.nz/recipe_display.php?recipe=109  

(Erkenning vir foto, gee ek dus hiermee met graagte aan daardie webwerf! Vir die vertaling van die resep, dankie aan Suna!)

2 koppies koekmeel
2 teelepels bakpoeier 
340g gekapte dadels 
200g botter 
1/2 koppie lemoensap 
1 1/2 koppie bruinsuiker 
1 koppie gouestroop 
2 teelepels bakpoeier / baksoda
2 koppies geskilde en gerasperde patat (kumara) 
3 eiers, geklop

Sif koekmeel en bakpoeier saam. 

In aparte bak meng dadels, botter, lemoensap, bruinsuiker en gouestroop. 
Mikrogolf tot warm.

Roer baksoda en patat (kumara) by die warm dadelmengsel. 
Voeg dadelmengsel en geklopte eiers by die meelblom en roer tot net gemeng.

Plaas in ronde los bodem koekpan 25cm deursnee. 
Bak teen 180°C vir 30 - 40 minute of tot middel van die koek terug bons.

Hierdie digte koek kan versier word met roomkaasversiering of bedien onversier met druppels “Maple-syrup” 

(Esdoringstroop) en Mascarpone-kaas.


Karamel-toffiesous, maak hierdie koek heerlik as poeding, baie soos die ou Engelse “sticky date pudding”.

 

  Net reg vir daardie middagtee of koffie! 

 Baie Dankie Suna, dit klink heerlik! 

 

AS JULLE JUL GUNSTELING RESEP HIER WIL SIEN, STUUR DIT GERUS AAN MY,

onthou net, ek MOET weet, waar jy dit gekry het!  

 

8 Februarie

Na my vorige plasing het ek omtrent kop gekrap oor wat ek nou outentiek en eksklusief vandag vir julle kan plaas!

Wel, dit gaan oor geen-knie brood, hernubare gebruik van plastiek inkopie sakke -ons amper nasionale blom...

en

eiervrug lekkertes!

 

Na ’n  naweek waarin ek myself knuppeldik kon eet aan my eie tuisgebakte brood met skywe eiervrug op,

(’n kindertyd-gunsteling! Vreemd, ek weet!)

sal dit beslis nie plagiaat wees om jul te vertel wat ek gedoen het nie!

 

Daar is soveel geen-knie brood resepte orals verkrygbaar, en myne staan beslis nie ver terug nie!

Al wat ek gedoen het was om die aand voor die tyd in ’n erde skotteltjie;

3 kp witbroodmeel te neem,

¼ tl kitsgis,

½ tl sout,

bietjie meer as ‘n ¾ kp lou water,

bietjie meer as ‘n kwart kp gas-lose bier, OF Kefir, OF suurmelk, Of Jogurt!

en 1 groot Etl suurlemoensap, en dit by die meel in te roer!

Dit daarna goed toe te maak vir die nag met ’n plastiek inkopiesak en ’n teedoek bo-oor, en toe te gaan slaap!

Ons moet immers al die sakke hernubaar gebruik dan nie!

Wanneer die bak die volgende dag oopgemaak word is die deeg vol blasies en aansienlik meer as die vorige aand!

Met meel-hande word die deeg effens bymekaar getrek, en in my gesmeerde swart gietyster platboompot gesit.

(My “Dutch-oven” of Inheemse-pot !!)

Dan sit ek die pot met sy bodem net net bo-oor ‘n plastiek bak met baie warm water, sodat die bodem net aan die water raak.

Dan trek ek weereens die plastieksak bo-oor die pot en bak met water, ons moet immers al die sakke hernubaar gebruik dan nie!

gooi weereens ‘n teedoek / handdoek bo-oor - sodat dit vinniger kan rys! (sowat1-2 ure)

Sodra die deeg in die pot  meer as helfte van die oorspronklike  hoeveelheid gerys het, bak ek dit gewoon in die oond sowat 1 uur  by 180º C

tot die kante begin wegtrek, dit ʼn “hol“ klank het as jy daarop klop, en mooi bruin is bo.

Voila!

 

Jy kan natuurlik ook die deeg liggies met meel bestrooi en in die gespuite plastieksak plaas, ons moet immers al die sakke

hernubaar gebruik dan nie!

dit liggies bo toeknoop, en dit binne in ‘n kastrol met kokende water op ‘n draadrakkie plaas,

sodat die sak nie op die bodem van die kastrol rus nie- die deksel opsit en dit laat gaar stoom vir sowat ¾ uur!

Dis ‘n lelike witterige korsielose brood maar baie lekker om te eet! En braaibroodjies of roosterbrood op die kole daarvan,

maak daarvan ‘n treffer op ‘n kamptog!

Saam met my broodjie het ek Eiervrug gaar gemaak op die heel basiese manier,

deur die vars jong eiervrugte af te spoel, die stele af te sny, en dit in ringe of skywe te sny.

Ongeskil. Jy kan dit skil as jy wil.

As dit vars is soos uit die tuin uit by my, dan is dit glad nie nodig om die skywe eers in ‘n sterk sout-oplossing te laat lê nie,

maar vir ouer vrugte of gekoopte vrugte wat al op die rak was, beveel ek dit aan.

Die water raak so bruin swart, gooi dit af en dreineer die skywe.

In beide gevalle,  meng ek 4-5 eiers, aromat, swart peper en ¼ kp melk,

dompel die skywe daarin en braai dit dan of in ʼn pan met bietjie olie, of,  ek verkies dit,  braai myne in my toebroodjie-maker!

Net met ʼn eenmalige sproeisel van kan-spuit-olie!

Tydens die gaarmaak proses absorbeer eiervrug maklik vette en olies, werk dus spaarsamig daarmee!

Sodra dit weerskant mooi bruin is, die vlees raak effe grys, is dit gereed, dan eet ek dit sommer net so op roosterbrood, of vars brood,

soos die naweek!

As jy oulik wil wees, maak ‘n lekker vulseltjie met gaar maalvleis, gebraaide uie, spek, spinasie en kaas,

skep 'n lepeltjie vol daarvan op die skyfie gaar eiervrug, rol op en steek met ’n tandestokkie vas vir ’n heerlike happie! Koud of warm.

Gaan loer ook in die ARGIEF daar is my eie MOUSAKA resep!

Eiervrug,  

Aubergine, Begun, of Brinjal (Solanum melongena),

is ‘n plant van die familie Solanaceae en die genus Solanum, en “familie” dus van die tamatie, aartappel en tabak!

Oorspronklik uit  Indië, Pakistan, Sri Lanka en Bangladesh.

 

Dit is ‘n eenjarige plant, seisoenaal, en word sowat  40 tot 150 cm  hoog,

met breë los groen blare en dra wit en pers blommetjies wat soos aartappel en tamatie blommetjies lyk.

Die stamme is effe stekelrig, en die vlesige vrugte se skil kan wissel van wit, na diep pers.

Botanies word dit geklassifiseer as ‘n bessie vanweë die baie saadjies, wat ook eetbaar is maar interessant, bevat dit o.a. nikotien!

Maar jy sal omtrent 9 kg eiervrug moet eet om een sigaret se nikotien vlakke in te neem!

Medisinaal is eiervrug  ‘n goeie anti-oksidant, goed teen hoë cholesterol, kan hoë bloeddruk vlakke beheer, bevat baie foliensuur,

potassium en veral baie vesel.

Die vrug het al as teengif teen sekere giftige sampioene gedien, is al as wond dekking gebruik vanweë die anti-bloedklontings-effek

wat die plant besit.  

Oorlewering wil dit dat, as jy die vrug skil, goed kneus met ‘n vurk, en dit in asyn week, dit as kompres kan dien vir seer en teer tye

van borsvoeding, absesse en selfs : aambeie! Sjuut! Nie so hard nie!

Die blare bevat glo ‘n narkotikum, en kan ook gebruik word, as kompres op  brandwonde, swere, absesse en koorsblare.

Die as van gebrande wortels is ook glo al gebruik vir inwendige spatare, aambeie en self tandpyn!

Die blare is egter GIFTIG so dit is slegs vir uitwendige gebruik!

Groot asseblief, MOENIE dit alles net toepas of uitprobeer en sê ék het gesê jy moet dit doen nie!  

MAAR as jy weet of dit werklik werk, sal ek dit beslis wil weet!!

Want  eintlik, gebruik en ken ek dit net as héérlike KOS!  

  Baie van ons vrese is papierdun,

  en een moedige tree in die regte rigting,

  kan ons daardeur dra!

Brendan Francis

 4 Februarie

Liewe Lesers,

Na aanleiding van ‘n debakel  oor kopiereg en plagiaat wat in die media los gebars het nadat 'n werf-skrywer en 'n kos webwerf woord gemeen geraak het,

en na ek ’n navrae gekry het oor hoe dit myself raak wat resepte en inligting verskaf, wil ek graag hierop reageer.

Plagiaat is 'n baie ernstige oortreding. As jy jou daaraan skuldig maak, kan jy krimineel aangekla word of 'n siviele eis kan teen jou ingestel word.

Jul sal bv. ook sien dat ek by my maandelikse TUINHOEKIE streeksgids, dan ook aantoon dat ek daarvoor toestemming van die Skrywer en Uitgewer verkry het,

en dat wanneer ek iets direk aanhaal ek probeer seker maak dat dit tussen aanhalings tekens verskyn, of in kursief gedruk word, of as ingeskuifde paragraaf verskyn.

MAAR  vir volledigheid wil ek graag nog ’n paar feite hieroor met julle deel.

Nuttige webwerwe om ook te besoek is:

http://upetd.up.ac.za/authors/create/plagiarism.htm

http://www.copyright.gov/fls/fl122.html

Die volgende het ek by die

© Universiteit van Pretoria: Akademiese Inligtingsdiens 2003, gekry, en EK HAAL VOLEDIG AAN:

”Wat is Plagiaat?

’n Mens pleeg plagiaat as jy iemand anders se idees – gepubliseer of ongepubliseer – aanbied asof dit jou eie is.

Mense se idees is onder andere vervat in:geskrewe teks - artikels, boeke, verhandelings, proefskrifte, koerante, tydskrifte, notas,

kursusmateriaal, medestudente se werkstukke, e-posboodskappe, data, rekenaarkode, alles op die Internet, ens.

Hoe kan jy plagiaat voorkom?

Die moenies

  • Moenie probeer skuil agter onkunde nie. 'n Kriminele oortreding is strafbaar, ongeag of 'n mens dit bewustelik of onbewustelik gepleeg het.
  • Moenie doelbewus plagiaat pleeg (bv. as jy onder tydsdruk is) nie.
  • Moenie inligting uit elektroniese bronne soos webblaaie "knip en plak" nie.

Die moets

  • Leer selfstandig en krities dink. Lees wat ander oor 'n onderwerp sê, erken die bron, en formuleer dan jou eie mening.
  • Leer en gebruik die korrekte verwysingstegnieke. Dit behels onder andere die volgende:
    • Wanneer jy die presiese woorde van 'n ander gebruik:
      • Plaas dit tussen aanhalingstekens indien dit deel vorm van 'n paragraaf wat jy self geskryf het.
      • Spring die sitaat van die linkerkantlyn af in (Eng. left indent), of druk dit in 'n ander/kleiner lettertipe indien dit in 'n aparte paragraaf staan.
      • Vermeld die bron volgens die verwysingsmetode wat voorgeskryf word.
    • Wanneer jy ander se idees wil gebruik, maar dit in jou eie woorde wil stel of opsom:
      • Verander die formulering om by jou skryfstyl aan te pas, of vertaal die sin/paragraaf in die taal waarin jy skryf, MAAR
      • Maak seker dat jy nie die outeur se woorde verdraai om jou eie standpunt te pas nie.
      • Vermeld altyd die bron volledig.”

Maar ek het nie daar opgehou nie want in SOMAAKMENS , verskyn ook heelwat resepte!

 

Wat RESEPTE, KOOKBOEKE en die plasing daarvan betref  is die volgende  van toepassing:

Wanneer jy ’n presiese replika van ’n resep plaas, wat nie jou eie uitdinksel is nie, moet jy erkenning daarvoor gee, en wel op hierdie wyse:

1.AS dit ’n  presiese aanhaling is, moet jy sê dat die resep uit die volgende BRON geneem is MET hulle toestemming.

Enige variasie op die resep moet apart verskyn, bv. in hakkies, of ander skrif.

2. As ’n  resep liggies aangepas word en dan geplaas word, moet gemeld word dat die resep aangepas is vanaf BRON met toestemming

OF moontlik daarsonder! Veranderinge moet egter duidelik aangetoon word.

3.       Resepte wat deur ander resepte geïnspireer is en wat dan totaal verander is, moet ook vermeld word deur te noem

dat daardie resep deur die BRON geïnspireer is met of sonder toestemming!

4.       Wanneer resepte as GESKENKE aan jou gegee/ gestuur word en dan geplaas word,  moet ook gemeld word dat die resep

aan jou geskenk is deur WIE . HIERDIE DEEL is waar dit HARTSEER raak, want MEESTE resepte wat so aan mekaar gegee word

of gepubliseer  word, is iewers langs die pad iewers afgeskryf en die BRON nooit vermeld nie...

hoekom het Ouma altoos by haar reseppie geskryf: Tante Kowa se Gemmertert..?

5.    Om erkenning te gee van ’n resep se oorsprong is egter nie genoeg nie, wettiglik is dit nodig om toestemming

van die OORSPRONKLIKE  OUTEUR en SAMESTELLER daarvan ook te verkry. As jy werklik moeite gedoen het om dit te verkry,

onbetwisbaar eerlik, behou al die bewyse van jou wettige soektog om toestemming te verkry vir ingeval hulle skielik opdaag

om hul resep wat jy sonder hul medewete geplaas het op te eis!

Die lukrake lys van bestanddele of formules, is egter NIE ONDERWORPE aan KOPIEREG NIE!

MAAR, wanneer dit gepaardgaan met verbale uitdrukking en verduidelikings HOE dit gebruik of aangewend moet word,

of wanneer daar kombinasies verskyn soos in ’n  kookboek, verskyn daar ’n  basis van KOPIEREG beskerming.

  

’n Kook webwerf : Matilda's Family Cookbook Kitchen, het op dieselfde

vrae so geantwoord, vergewe my Engels:

”...generally speaking, individual recipes are not typically considered creative works and are not usually protected under copyright law.

However, if you put recipes into a cookbook collection with narrative and photos that are unique to your own life,

that distinctive cookbook collection would be considered a creative work and could be copyrighted as a whole.

If some of your collected recipes are not identifiable or come from other cookbooks, and you still want to include them in your own FAMILY  cookbook,

here are a few suggestions to keep you honest and avoid that dreaded P word: plagiarism.

Reproducing recipes from a known cookbook or website:
If you use an exact recipe verbatim, you should give full credit to the cookbook, website or newspaper from which it originated,

with specific dates of publication, if possible. If you plan to sell the cookbook for profit or even as a fundraiser, make every effort to get permission

to reprint the recipe directly from the publisher/owner. This is called “CYA.”

What if you alter the recipe? Changing a few ingredients here and there to your own tastes essentially changes any printed recipe and creates a new one.

But you should always give credit to the source of the new recipe by adding a footnote such as

“Inspired by a recipe in Southern Living magazine, 1978,” for example.

Part of the joy of developing new recipe ideas is the ability to share them so others can try and enjoy them.

Reproducing recipes from an unidentifiable old clipping:
When you do not know where the recipe came from, adding a simple “Original Source Unknown” as a footnote to the recipe

indicates that it came from elsewhere, and that you truthfully do not claim ownership of it (but you do use and enjoy it).

You might check the local newspaper to see if there are similar recipes in their food section database.

Often collectors clip recipes from the local newspaper, not paying attention to keep the date or publication name intact with the clipping.

Reproducing hand-written recipes from family members:
Again, assuming you have permission to reprint the family recipes (because everyone knows you are creating a family cookbook and have agreed to help),

the best thing to do is to give credit to the family member and add a date on the bottom of the recipe, such as circa 1940.

If at all possible, at the end of every original family recipe, insert a copyright symbol and date (© 1940) if you want to claim ownership of the family recipe.

To publish for profit, formally copyright your cookbook:
When you create a cookbook of your own for personal use, it is automatically copyrighted and you do not have to apply for copyright .

But if you want to protect your cookbook as your intellectual property so that others cannot profit from it,

you must have your cookbook copyrighted. It is proof in a court of law that you are the creator of the cookbook.”

Die volgende riglyne is ook interessant:

1.  Jy kan iets as ALGEMENE kennis beskou en dit dus onge-krediteer aanhaal of plaas, INDIEN jy dieselfde informasie / resep op

VYF ander  kredietwaardige bronne OOK gevind het!

(Dis hoekom ouma so baie resepteboeke gehad het en AL die FAMILIE-POEDINGS onder mekaar afgeskryf het al was almal dieselfde!)

Dit word ook as ALGEMENE kennis beskou as jy DINK of GLO dat jou lesers dit wat jy weergee alreeds behoort te weet,

OF DIE MEERDERHEID van hulle dit al wel weet, en dieselfde ook algemeen nageslaan kan word.

2.  As jy net bloot die woorde verander, is dit nie genoeg om van plagiaat te ontsnap nie, jy moet steeds die BRON vermeld as jy idees of resepte leen.

3.  As jy jou privaat eposse wil plaas , moet jy self dan van daardie vriend/in toestemming verkry om dit op ’n  openbare forum

of in ’n  publikasie te mag plaas.

Indien jy enigeen se epos adres plaas, MOET jy veral toestemming  meld.

Die afsender, sy adres, dag, maand en jaar, onderwerp van boodskap, en aan wie dit gestuur is, moet ook vermeld word.

Bv. P Poggenpoel, (Pog@Poel.com) (28 November 1997) Vir jou maag. Persoonlike epos aan R Kruger (Retha@somaakmens.com)

Dus Liewe Vriende,

OPLAS:

GOEDERTROU PLASINGS EINDIG DUS VANDAG, en VRA my dus as jul een van my reseppies wil aanstuur...!!!

En hou my op my tone as jul sien ek gee nie die nodige erkenning of toestemmings nie!

Hou die roede egter privaat en ek sal in die openbaar omverskoning vra!

En op die bitterre nood kan ons nie eindig nie, ek plaas vir julle – SONDER AMPTELIKE TOESTEMMING in KURSIEF,

en met erkenning, en in aanhalings tekens  IN my EIE PARAGRAAF,

die volgende ”Koffiesoentjies van jpetro”, soos dit verskyn het op www.boerekos.com. Sy skryf: 
”Bestandele:
250 g sagte botter
187 ml versiersuiker, gesif
10 ml koffiepoeier
15 ml kookwater
500 ml koekmeel, gesif
Vulsel:
50 g (½ slab) donkersjokolade, gesmelt
Metode:
Stel oond op 180 °C.
1. 
Room botter en versiersuiker tot liggeel.
2. Roer koffiepoeier en kookwater saam en giet by bottermengsel. Klits goed.
3. Roer koekmeel by bottermengsel. Dit sal sagte deeg wees.
4. Voer bakplaat met bakpapier uit.
5. Skep deeg in spuitsak met meduim- grootte sterretjie-spuitpunt
6. Maak sirkeltjies van ongeveer 2 cm op bakplaat, maar nie te naby aan mekaar nie.
7. Bak vir 10 min of tot effe ligbruin.
 
Laat op afkoelrakkie afkoel.
8. Plaas twee koekies opmekaar met bietjie gesmelte sjokolade”
 en ek, Retha,  hoop van harte dat julle dit baie sal geniet om dit te bak!

 

  Groetnis!!

 

 

1 Februarie

So waarmee gaan ons hierdie Liefdes-Maand inwy?

Hartediefkoekies

180 ml strooisuiker 
210 ml sagte botter
1 groot eiergeel
560 ml meel
2 ml sout
125 ml dik aarbeikonfyt

Verroom die strooisuiker en botter tot lig en romerig. Klits die eiergeel by. Sif die meel en sout bo-oor en meng tot 'n deeg.

(Die deeg is baie sag, dus is dit die maklikste om dit tussen velle waspapier uit te rol.)

Verdeel die deeg in vier dele en rol al die dele tussen waspapier uit tot ongeveer 4 mm.

Plaas die uitgerolde deegblokke op 'n kapplank of skinkbord om makliker te hanteer en plaas in die vrieskas vir 30 minute.

Voorverhit die oond by 180 °. Haal een van die vierkante uit die vrieskas en plaas dit op 'n werksoppervlak. Verwyder die waspapier.

Sny die deegblok met 'n liniaal en mes in eweredige reghoeke van 90 mm x 50 mm en rangskik op 'n gesmeerde bakplaat.

Bak vir 10 minute of tot goudbruin en plaas die koekies op 'n afkoelrak. Herhaal dié proses met een van die blokke deeg in die yskas.

Rol en sny die laaste twee blokke uit nes die vorige koekies, maar druk eers klein hartvormpies uit voordat dit ook vir 10 minute op 'n slag gebak word.

Onthou om nie die hartjievorms te na aan die kant te maak nie, anders mag die koekies breek.

Smeer nou die onderste laag koekie met aarbeikonfyt en druk die uitgedrukte koekie op elk.

Sif versiersuiker bo-oor en sit voor. Lewer 12-15 koekies.

 Of wat van:

Aarbei-tert

Beskuitjiekors: 1/2 pakkie Tennis beskuitjies + botter.

Vulsel: Verhit een koppie suiker en een koppie water.

Maak twee opgehoopte eetlepels maizena aan met water en voeg by mengsel.

Kook tot gaar en haal van stoof.

Voeg twee groot eetlepels aarbeijellie by en roer tot gesmelt.

Pak 250 gr. ryp aarbeie (afgewas) (Of 1-2 blikkie gedreineeerde aarbeie) lekker styf in kors en gooi warm aarbeivla daar oor.

Wanneer koud, plaas in yskas.

Versier net voor bediening met 125 ml. geklopte, versoete room.

ARINA DU PLESSIS en BERNICE VAN DER MERWE Landbou weekblad 2005, het geskryf :

“... Februarie en die liefde vier hoogty. Laat sy hart fladder  Valentynsdag met verleidelike eetgoed, blospienk vonkelwyn en jou onverdeelde aandag.

Maak gerus vir hom hierdie:

Pienk yslollies

Maak 'n mengsel van jou gunsteling bessiesap, vonkelwyn en koeldrank. Jy kan bessielikeur of drank soos vodka of jenewer ook byvoeg.

Rangskik vars bessies in geskikte plastiekhouers en druk 'n roomysstokkie daarin, sodat dit regop staan. Vul met die sapmengsel en vries tot hard.

Om los te kry, druk die houertjie vinnig in kookwater of laat staan 'n rukkie buite. Trek dan die lollie aan die stokkie uit.“

 

Voila! Dit behoort jul in die regte Februarie-stemming te bring!

 

 

  Rond jou voorkoms vandag af met ’n  vrolike en vriendelike gesig.

  ’n  Glimlag raak nooit uit die mode nie.

  Spr. 15:15

 

(Geneem uit Marie-Antoinette se dagstuk-kalender...onthou om joune aan te vra, sien bo-aan by die kieslys!)




 
Wil jy hê ek moet jou meer inligting oor iets gee?    
Kontak my regstreeks by: rethajm@gmail.com  
Groetes!!
 Rx. 
 
 

Retha van Somaakmens

Indien jy nog nie ONSDORP se nuusbrief ontvang nie,

Vul die onderstaande vormpie in vir heerlike tong in die kies humor,

Vars elke twee weke in jou posbus